• Opinie over Groen en klimaat: ‘Iedereen doet maar wat’06.10.2017

    We worden steeds vaker geconfronteerd met de klimaatverandering. Regelmatig staan berichten in de media over extreme neerslag met overlast en schade voor burgers, bedrijven en overheden tot gevolg.

    Het is voor gemeenten, woningbouwcorporaties en ontwikkelaars dan ook steeds duidelijker dat er bij herinrichting en nieuwe aanleg rekening moet worden gehouden met klimaatadaptatie. Het klimaatadapatief maken van de bebouwde omgeving gaat niet alleen over groene infrastructuur, maar omvat ook de verharde grijs/rode omgeving, de afvoersystemen en het particuliere domein. Wat inmiddels evident is voor alle betrokkenen, is dat het adresseren van klimaatadaptatie geen sectorale maar een integrale opgave betreft. In dit opiniestuk ligt de focus op de groene infrastructuur.

    Ongewenste wateroverlast
    Groen helpt om de waterrobuustheid van de bebouwde omgeving te vergroten en daarmee het risico op ongewenste wateroverlast te verkleinen. Datzelfde groen kan er ook voor zorgen dat hemelwater makkelijk kan infiltreren in de bodem en dat de natuurlijke hydrologische situatie zoveel mogelijk gehandhaafd blijft. In lange droge periodes zou de stad dus meer water kunnen bevatten om droogte langer het hoofd te kunnen bieden. En slim ontworpen groen gaat zeker helpen om een positieve bijdrage te leveren in het bestrijden van de effecten van hittestress in onze bebouwde kom.

    Ontwerpproces
    Maar hoe moet deze groene infrastructuur nu worden benaderd in het ontwerpproces? Landschapsarchitecten en groenontwerpers zijn namelijk al sinds jaar en dag bezig met het ontwerpen van mooie en functionele groene infrastructuur in onze bebouwde omgeving. En steeds meer ontwerpers beroepen zich erop klimaatadapatief te ontwerpen. De vraag die echter niet beantwoord kan worden is de volgende: Welke gebeurtenissen, schades en overlast voorkom je met jouw ontwerp? Dat deze vraag niet beantwoord kan worden ligt niet aan de groenontwerpers, maar aan het onvoldoende aanwezig zijn van de koppeling tussen ontwerp en techniek. En van een integrale benadering van ontwerp van buitenruimte vanuit een klimaatdoelstelling.

    ‘Vacuüm’
    De klimaatdiscussie in Nederland is nog niet zo ver dat alle gemeenten en waterschappen al een (bestuurlijke) keuze hebben kunnen maken welke gebeurtenissen, schades en overlast onacceptabel zijn. En welke investeringsprogramma’s daarbij horen. Het zal nog wel even duren voordat elke gemeente in Nederland een klimaatadaptatiestrategie heeft ingevoerd. Het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie, dat op Prinsjesdag werd gepresenteerd, zal hier een versnelling in bewerkstelligen. Er is voorlopig echter dus sprake van een ‘vacuüm’ waarin groene infrastructuur ontworpen zal worden, maar de ‘baseline’ voor de buitenruimte nog niet helder is.

    Geruststelling
    Tot het moment dat de baseline bepaald is, is het belangrijk om bij het ontwerp van nieuwe groene (maar ook grijze) infrastructuur de juiste experts aan tafel te halen, die het ontwerpproces kunnen koppelen aan de afwegingen die gemaakt moeten worden om de baseline te halen. Er is in ieder geval ook een geruststelling. Alle groene infrastructuur die tot nu toe in de bebouwde omgeving is ontworpen onder de noemer klimaatadaptatie zijn no-regret maatregelen en dragen bij aan het waterrobuuster maken van de stad.

    Deze opinie is geschreven door Jeroen Rijsdijk, Senior Adviseur Stedelijk Water en Klimaatadaptatie Arcadis Nederland. Deze opinie staat in de vakblad Groen, oktoberuitgave 

    « ga terug