• Hoe bereid je je voor op klimaatverandering13.06.2017

    Klimaatverandering; we ontkomen er niet aan. Wat betekent dit voor mijn gemeenten en met welke gevolgen moet ik nu en in de toekomst rekening gaan houden? Hoe stem ik mijn beleid erop af als we te maken krijgen met water overlast, overstromingen, hitte en droogte? Actuele vragen waar het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie antwoorden op biedt, namelijk de klimaatstresstest. De gevolgen van klimaatverandering voor onder andere gemeenten, provincies en waterschappen worden via deze test in beeld gebracht. Jeroen Grutters, beleidsadviseur van dit programma, licht dit nader toe.

    Wat is een klimaatstresstest?
    ‘Deze test is een hulpmiddel dat inzichtelijk maakt wat de gevolgen zijn van klimaatverandering voor een bepaald gebied. Tijdens de test wordt informatie verzameld over locaties die gevoelig zijn voor wateroverlast, overstromingen, droogte en hitte. Tevens wordt ook naar de veiligheid van het gebied gekeken. Het is een flexibele test die, afhankelijk van de wensen en de doelgroep, toegepast kan worden op verschillende schaalniveaus. Van woning, wijk, gemeente tot aan een provinciaal gebied aan toe.’

    Kun je een voorbeeld van een klimaatstresstest noemen die recent is uitgevoerd?
    ‘Veel gemeenten hebben inmiddels een klimaatstresstest uitgevoerd. Onder het kopje “voorbeelden” van het kennisportaal www.ruimtelijkeadaptatie.nl zijn deze in te zien. Een voorbeeld hiervan is de gemeente Noordoostpolder. Daar wordt een wijk uit de jaren zestig geherstructureerd. Vooraf heeft men een klimaatstresstest uitgevoerd om in kaart te brengen wat de effecten van klimaatverandering voor deze wijk in de huidige situatie kunnen zijn, voor de korte termijn dus, maar ook voor de langere termijn. De analyse brengt bijvoorbeeld in beeld waar het overtollige water naartoe gaat en wat de locaties zijn die overlast geven of gaan geven bij hevige neerslag. Na zo’n analyse kun je daar rekening mee houden bij de aanpassing van de wijk.’

    Voor wie is deze test bedoeld?
    ‘De doelgroep is heel breed. Onze ervaring is dat bestuurders en ambtenaren van gemeenten en van waterschappen hier gebruik van maken. Mijn tip daarbij is om alle disciplines die in een organisatie betrokken zijn bij het vraagstuk klimaatverandering hierbij te betrekken. Denk dan bijvoorbeeld aan rioleurs, planeconomen, stedenbouwkundigen en medewerkers van de buitendienst. Denk ook aan gezondheidsdiensten als het gaat om hittestress. Dan krijg je, met alle kennis en ervaring, een goed beeld van wat er speelt in een bepaald gebied.’

    Ik wil ermee aan de slag. Waar begin ik?
    ‘Kies je voor een eenvoudige scan of wil je direct de diepte in? Allereest is het goed om het document “Handreiking voor de uitvoering van een Stresstest Klimaatbestendigheid” door te nemen om te zien welke stappen er genomen dienen te worden en welke partijen er bij betrokken kunnen worden. De keuze die vervolgens gemaakt kan worden, is het type dreiging waar je meer over wilt weten (wateroverlast, overstroming, hitte en droogte). Mijn tip is om naar al deze vier dreigingen te kijken, dan krijg je het complete verhaal. Tot slot kan er inzicht gegeven worden in de huidige situatie en hoe het bijvoorbeeld in 2050 is gesteld. De Klimaateffectatlas is daarbij een handig hulpmiddel. Via deze interactieve tool kun je achterhalen waar kwetsbare gebieden liggen.’

    Als je dit voor jezelf enigszins hebt uitgezocht en nog meer te weten wilt komen, wat is dan de vervolgstap?
    ‘Als je de bovenstaande stappen hebt doorlopen, heb je een aardig beeld van wat de wensen zijn. Dan is de volgende stap een adviesbureau in te schakelen dat de analyse kan uitvoeren. Via het kennisportaal is te achterhalen welke gerenommeerde partijen hiervoor benaderd kunnen worden. Zij zijn in staat concrete adviezen en oplossingen aan te dragen om klimaatbestendig te gaan inrichten.’

    Meer informatie
    Meer weten over klimaatstresstesten en marktpartijen hierover aan het woord horen? Op 6 juli vindt in de gemeente Amersfoort een bijeenkomst plaats over dit onderwerp. Operatie Steenbreek, Entente Florale Nederland, Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie en CAS (Climate Adaptation Services) organiseren deze bijeenkomst in samenwerking met de gemeente Amersfoort. Aanmelden

    Tekst: Roel van Dijk | magazine Vitale Groene Stad nummer 01 | 2017
    Foto: Jeroen Grutters

    « ga terug